بیدارشهر

مهمترين معضلات ازدواج بين برخى خانواده ها به قرار زيرند:
۱- ازدواج تحميلى
با اين كه خوشبختانه با افزايش دانش و بينش جوانان و خانواده ها، از شدت اين مساله كه بر خلاف اصول اخلاقى و اجتماعى و احكام اسلامى است، كاسته شده، هنوز هم در برخى مناطق گاهى ديده مى شود كه پدر و مادر و نزديكان داماد، هر دخترى را كه پسنديدند و پيشنهاد نمودند بدون نظرخواهى معقول از پسر، دخترى را براى او در نظر مى گيرند و يا دخترها را بدون مشورت و رضايت قبلى، وادار مى كنند با يكى از اقوام يا آشنايان خود.
۲- شيربها
در برخى شهرها و روستاها رسمى است كه قبل از عروسى براى تهيه مقدارى از جهيزيه، از داماد مبلغى پول نقد به عنوان شيربها مى گيرند كه خود مشكل بزرگى براى خانواده هاست كه يكى از آسيب هاى كوچك آن، اين است كه برخى خانواده ها در مقابل، انتظار دارند كه جهيزيه بيشترى از طرف خانواده عروس تهيه شود.
مهريه هاى كمرشكن
مهريه يك سنت حسنه اسلامى است كه از زمان پيامبراكرم (ص) وجود داشته و تعيين آن مورد تاكيد است. با اين كه عده اى مى گويند: مهريه را چه كسى داد و چه كسى گرفت، پرداخت آن عندالمطالبه بر عهده داماد است؛ يعنى هرگاه زن طلب مهريه كرد، شوهر بايد آن را پرداخت كند.
در قديم مهريه مطابق استطاعت مالى داماد و شأن اجتماعى عروس معين مى شد و افراد متدين بر اساس دستورات اسلامى، به روال مهر السنه حضرت فاطمه الزهرا (س) آن را معين مى كردند اما متاسفانه امروزه بسيارى از مردم، اين سنت پسنديده را با چشم و هم چشمى تغيير داده اند و مهريه را به عنوان ارزش يك دختر تلقى مى كنند و به اشتباه مهريه سنگين را پشتوانه اى محكم و تداوم بخش در زندگى زناشويى مى پندارند.
الگوى ازدواجى كه خدا و رسول خدا و ائمه اطهار مى پسندند و عقل بر آن صحه مى گذارد و رضايت خلق خدا را فراهم مى سازد، بايد با توجه به شرايط اجتماعى امروزى، سادگى و سهولت آن شبيه ازدواج مولا على (ع) با فاطمه زهرا (س) باشد كه با نهايت تاسف برخى ازدواج ها با تمام محسنات داماد، به علت عدم توافق بر سر مهريه و مبلغ آن صورت نمى گيرد.
اين دسته از والدين را بايد آگاه كرد كه دختر و زندگى او كالاى مورد معامله نيست تا بر سر مبلغ مهريه اش بحث كنند و بايد بدانند كه طلب كردن مهريه سنگين، نشانه عدم اعتماد و اطمينان كمتر است و بهانه اى براى ايجاد انتظار نامعقول و جهيزيه خارج از توان، كه همه اين ها از آفت هاى ازدواج و آسيب هاى فرهنگى و اجتماعى آن به شمار مى روند.
۳-جهيزيه
جهيزيه بايد سبك، ساده و در حد ضروريات اوليه شروع زندگى جديد و مطابق بضاعت مالى و امكانات عروسان باشد به نحوى كه به والدين زنان فشارهاى مالى نرساند ولى متاسفانه برخى خانواده ها به جهيزيه عروس با وسواس توجه مى كنند و اگر آن را نپسنديدند، مايه سرشكستگى خود و خانواده خود تصور مى كنند و ارزش عروس خود را بيشتر از وجود فضايل اخلاقى فراوان به جهيزيه اش مى شناسند! و توقع دارند كه به اصطلاح از شير مرغ تا جان آدميزاد همراه خود بياورد! اما عده اى نيز هستند كه به علت فقر مالى و فرهنگى، نمى توانند قانع شوند كه در حد بضاعت خويش براى دخترانشان جهيزيه اى سهل و ساده مهيا سازند چنان است كه مى شنويم پدرى يكى از كليه هاى خود را براى تهيه جهيزيه دختر خود فروخته است و يا دخترى به علت فقر و عدم توانايى تهيه جهيزيه، از ازدواج صرف نظر كرده است.
به علاوه بسيار مشاهده مى شود كه بعضى از وسايلى كه به عنوان جهيزيه با هزينه هاى كمرشكن تهيه شده است، سال ها دست نخورده مانده و فقط به نمايش درآمده است.
۴-تجملات و تشريفات دست و پاگير
به نظر مى رسد بايد ازدواج هاى پرخرج و تشريفاتى را كنار بگذاريم چرا كه هزينه هاى زيادى را مى بلعد و نابود مى كند و انگيزه اى جز چشم و هم چشمى و رقابت هاى مخرب ندارد، بايد با الهام از دستورات عالى اسلام با هرگونه تجمل پرستى و خرج تراشى هاى بى دليل در امر ازدواج به شدت مبارزه كرد. بايد در فرهنگ عمومى اين باور ايجاد شود كه خرج تراشى و هزينه هاى زياد در مراسم مختلف ازدواج نه دليل شخصيت، نه نشانه آبرو و نه سبب تحكيم پيوند زناشويى است. زمينه بسيارى از كدورت ها، اختلافات خانوادگى و جدايى ها را بايد در همين آداب و رسوم غلط، در همان شب هاى جشن و سرور پر خرج، تقيد به مشتى آداب و رسوم غلط و توقعات بيجا و توجه افراطى به ظواهر مادى به هنگام خواستگارى جست وجو كرد.
از ديگر سو در پيوندى كه دختر و پسر از روى شناخت با يكديگر صميميت و تفاهم داشته و والدين آن ها بدون سخت گيرى هاى بيجا و پس از مشاوره و بررسى آن را تصويب مى كنند و در يك محفل شاد و دوستانه و صميمانه برگزار مى شود، نيازى به تشريفات كمرشكن، پيرايه هاى ابلهانه تجملات و مخارج رويايى و افتخارات موهوم ندارد.
مسلم است كه در چنين ازدواجى، كه بهتر است آن را ازدواج اسلامى و طبيعى بناميم، نه از مهريه هاى كمرشكن و جهيزيه هاى ريز و درشت خبرى هست، نه از شيربها و طلا و جواهرات زياد و گرانقيمت و هداياى سرسام آور و آينه شمعدان هاى گرانقيمت، خريدهاى آنچنانى قبل از عقد براى عروس و خانواده او، تقديم و ارسال هدايا در روزهاى خاص و اعياد و بالاخره تشريفات و اسراف هاى مراسم عقد و عروسى با هزينه هاى سنگين و ...
نكته قابل تامل اين است كه گروه عمده اى از خانواده ها كه از اين پيرايه ها و تشريفات زايد و كمرشكن شكايت دارند، ناله مى كنند و در مقام بحث با اين گونه آداب و رسوم غلط و دست  و پاگير مخالفت مى ورزند، در عين حال غالباً به آن ها پايبندند و زمانى كه خود به عنوان والدين پسر و دختر در موقعيت قرار مى گيرند صورت مساله را پاك كرده در دام آن تارهاى عنكبوتى افتاده و به مصيبت و خطا گرفتار مى شوند. شايد بتوان گفت كه يكى از دلايل اين تضاد عقيده و عمل، عدم شهامت كافى و ضعف اراده و تفكر و ايمان آن ها به مبارزه و شكستن سنت ها و آداب و رسوم موهوم و غلط است.