مسیر مرنجاب

آباشیری و آب شیرین

آباشیری در استان هوکایدو در کشور ژاپن واقع شده است که دارای جمعیت ۴۰٬۳۴۱ نفر و مساحت ۴۷۱٫۰۰ کیلومتر مربع با تراکم جمعیت ۸۵٫۶ نفر در کیلومترمربع است و در تاریخ ۱۱ فوریه ۱۹۴۷ به عنوان شهر شناخته شد.

---

روستای آب شیرین کاشان در مسیر جاده ی کاشان به قم واقع میباشد.

---

شمال آران و بیدگل

عکسهای بیشتر:

http://amazingroad.blogfa.com/post-183.aspx

http://amazingroad.blogfa.com/post-182.aspx

از آران تا آرادان راهي نيست !

 

آثار تاريخي آرادان

امامزاده سلطان شاه نظر

امامزاده علي اكبر

امامزاده خليل الله

بازار

محل تولد رییس جمهور

آرادان محل تولد دکتر محمود احمدی نژاد نیز در حوضه ی آبریز مرکزی  قرار گرفته است .

موقعيت و وسعت

       شهر آرادان با وسعت 30 كيلومتر مربع در 14 كيلومتري مشرق گرمسار قرار دارد. اين شهر از طرف شمال به كوه سرهر و قاليباف و از جانب مغرب به دهستان ياتري و از مشرق به كوههاي شرق گرمسار ( كوه گوگرد ) و از طرف جنوب به دشت كوير محدود است .
آب و هوا
آرادان داراي آب و هواي گرم و خشك در تابستان و سرد وخشك در زمستان است . در تابستان گرماي شديدي همراه با آفتاب سوزان وجود دارد. در زمستان نيز سرماي بسيار شديد همراه با سوزش و بادهاي سرد و باران كم مي بارد . گاهي در زمستان اصلاَ برف نمي بارد و اگر هم مي بارد بسيار كم است .اما در فصل بهار بارانهاي فراوان بصورت رگبار شديد گاه همراه با تگرگ مشاهده مي شود .بطور كلي مي توان گفت اين شهر داراي آب و هواي صحرايي وخشك و بري است يعني تغييرات فصلي در اين ناحيه خيلي زياد است .تابستانها بسيار گرم و خشك و گاه گرما تا 46 درجه است و در زمستان سرد و كم باران است .بادهاي زمستاني باران زا است و بادهاي بهار و تابستان كه بصورت طوفان از كوير هاي غربي گرمسار بحركت در مي آيد ستونهاي شن و گرد و غبار به همراه مي آورد و صدمه فراوان به مزارع و مردم مي زند.

 لهجه و زبان :

       مردم آرادان بيشتر به زبان فارسي دري صحبت مي كنند ولي در قسمتهاي مختلف شهر مردماني يافت مي شوند كه در اثر مهاجرت به اين شهر آمده اند و به زبان گيلكي و الكايي صحبت مي كنند . در اين شهر محل مخصوصي در قسمت شمال غربي ، كلاً به زبان گيلكي صحبت مي كنند كه اصليت آنها از يكي از روستاهاي فيروز كوه به نام رامه است .

  http://www.garmsarnews.com/Garmsar/Garmsar064.htm

احمد بورقانی فراهانی هم ما را تنها گذاشت .

بورقان دهي از دهستان فراهان عليا بخش فرمهين است که در شهرستان اراک واقع است . داراي 685 تن سکنه است . (از فرهنگ جغرافيائي ايران ج 2). پوران دختر کسري آن را بنا کرده است . (تاريخ قم ص 78).

http://www.mibosearch.com/word.aspx?wName=%D8%A8%D9%88%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86

در حوضه یآبریز مرکزی چاله هاي متعددي وجود دارند از جمله : درياچه نمك، درياچه حوض سلطان ، كوير ميغان از مهمترين آنها هستند .فرمهین زیاد از کویر میغان فاصله ندارد .

اگر آبی بماند آب قمرود هم به دریاچه ی نمک میریزد .

• رودخانه قمرود از زمره رودخانه هاي فصلي كشور است كه از كوههاي گلپايگان ، خمين سرچشمه گرفته و پس از گذر از چندين شهر و روستاي بزرگ و كوچك وارد شهر قم شده و به درياچه نمك مي ريزد .
• نقش اين رودخانه در حيات كشاورزي و صنعتي مناطقي كه از آن عبور مي نمايد بسيار برجسته است .
•  سدهاي 15 خرداد و گلپايگان و بندهاي 19 دي و جنگل از جمله تأسيسات مهمي هستند كه بر روي اين رودخانه احداث شده اند .
•  همچنين دو ايستگاه آبسنجي دودهك در نزديكي سد 15 خرداد  و شادآباد در نزديكي شهر قم كار اندازه گيري حجم آب ورودي را انجام مي دهند.
•  رودخانه ها ومسيلهاي زيادي در طول مسير رودخانه قمرود به آن ملحق مي شوند كه از جمله آنها مي توان به رودخانه هاي در بند ، خوانسار ، خمين ، شور ، قره سو ، زاغه و … اشاره نمود . از ويژگيهاي برجسته اين رودخانه وجود روستاهاي بسيار زياد در حاشيه آن مي باشد و به همين دليل بسياري از تحولات اجتماعي و دگرگونيهاي اقتصادي بستگي به اين رودخانه داشته است .
• http://www.civilica.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=625%3A----------&Itemid=69

رودخانه های کرج و جاجرود هم اگر آبی از آنها بماند به دریاچه نمک میریزند .

رودخانه کرج از کوههای سر به فلک کشيده رشته کوههای البرز در شمال کشور ايران سرچشمه گرفته و در انتها به درياچه نمک  وارد می شود . اين رودخانه قبلا تمامی باغات شهر کرج و منطقه ييلاقی سرحد آباد و شهر شهريار و ساوجبلاغ را آبياری می کرد ولی در چند سال اخير به دليل رشد بی رويه در کلان شهر تهران ميزان عمده آب اين رودخانه برای مصرف شرب به تهران منتقل می شود.

سدامير کبير ( سد کرج ) که در مقياس جهانی يکی از بزرگترين سدهاست اولين سدچند منظوره ايران محسوب می گردد . سد امير کبير در شمال شهرکرج و در 25 کيلومتری محور کرج به چالوس واقع شده و درياچه اين سد که به و سيله رودخانه پرآب کرج تغذيه می گردد يکی از مهمترين مراکز طبيعی پرورش ماهی قزل آلای رنگين کمان و نمونه نادر خال قرمز می باشد که امکانات مطلوبی را جهت ورزش مفرح و پر طرفدار ماهيگيری فراهم آورده است .طول اين درياچه در زمان تکميل بودن ظرفيت آب پشت سد به مسافتی بالغ بر 5500 متر می رسد و محيط بسيار مناسبی برای انواع ورزشهای آبی از جمله اسکی روی آب و قايقرانی و غواصی است.

سد امیرکبیر

 رودخانه جاجرود نیز از بلندی‌های شمال خاوری زیر حوزه منشا گرفته و پس از دریافت مسیل‌ها و شاخه‌های متعدد در پشت سد لتیان ذخیره می‌گردد. رودخانه جاجرود پس از عبور از سد لتیان در شمال دشت ورامین از طریق بند انحرافی به مصرف كشاورزی می‌رسد. نهایتاً‌ این رودخانه به رودخانه كرج می‌پیوند و تحت نام شور از زیر حوضه  خارج می‌گردد.

رودخانه شور هم به دریاچه نمک میریزد .

ابهر رود

مهم ترين رودخانه جاري در سرتاسر شهرستان ابهر و شريان حياتي اين منطقه است. اين رود شاخه ‌اي از رودخانه شور فشاپويه بوده و در شهرستان‌هاي ابهر، تاكستان، قزوين، كرج، تهران و قم جريان دارد و از دو شاخه فصلي و دايمي تشکيل شده است. سرچشمه شاخه فصلي آن از كوه سرآهند در حوالي گردنه الله اكبر سلطانيه است. شاخه دايمي آن به نام كينه ورس نيز از كوه هاي رستم، سالارداغي و سندان سرچشمه مي گيرد. اين شاخه از شعبات متعددي تشكيل شده و با جهت شمال باختري به جنوب خاوري در نزديكي ابهر به شاخه فصلي مي پيوندد و با نام ابهررود جريان مي يابد. اين رودخانه در مسير خود آب هاي ابهر، خرم دره، چالچوق و سيلاب هاي شناط و جندق را پذيرا شده و پس از مشروب ساختن مزارع روستاها و شهرهاي مسير خود در صايين قلعه، هيدج، خرم دره، ابهر، تاكستان، دو دانگه و قزوين به رودخانه شور و در آخر به درياچه نمک  مي ريزد.

http://abhariha.parsiblog.com/359390.htm

خیلیها اشتباه میکنند.

2-     رود قره چاي : از ارتفاعات گردنه زاغه و يال دره ما بين ملاير و همدان سرچشمه ميگيرد و به سوي امزاجرد روان مي گردد، در آنجا شاخه پرآبي را كه از اتصال رودهاي خاكو ، دره مرادبيگ ، وفرجين ، سيمينه رود و همه كسي تشكيل شده ، دريافت كرده و قره چاي ناميده ميشود. اين رود پس از عبور از كوريجان به سمت شرق جاري مي گردد و پس از آبياري اراضي فامنين و قهاوند، از استان همدان خارج مي گردد و از استان مركزي عبور كرده و بالاخره به درياچه قم (حوض سلطان ) وارد مي شود .

شرکت توزیع نیروی برق استان همدان اشتباه نموده است . قره چای به دریاچه ی نمک آران و بیدگل وارد میشود .

http://www.edch.ir/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=36&Itemid=483

شرکت پست استان مرکزی درست نوشته است :

الف : رودخانه قره چاي يا زرين رود :

اين رودخانه از دو رود تشكيل مي شود و وسعت حوزه آبريز آن حدود 23921 كيلومتر مربع است . شاخه جنوب آن از كوه هاي سربند و راسوند و تالاب وعمارت و سراب هاي استان ، عباس آباد ، كله و نهرميان سرچشمه مي گيرد . اين شاخه ها در محل پل دو آب به هم پيوسته ، رود واحدي را به نام چرّا « شرا » تشكيل مي دهند ، پس از عبور از بخش چرّا با جهت جنوب به شمال با « دبي » قابل ملاحظه اي به شاخه غربي قره چاي مي پيوندد .
شاخه غربي كه از كوه هاي الوند همدان سرچشمه گرفته از بهم پيوستن شش رود كوچك به وجود مي آيد كه در دشت رزن و بهار به نام سيمينه رود ناميده مي شود ، در دشت كبودر آهنگ ، شاخه فرعي « زهتران » و « خميگان » از شمال به جنوب جريان يافته كه اين رودخانه در انتهاي بخش چرّا با رودخانه چرّا يكي شده و به طرف ساوه جريان پيدا مي كند ، در ساوه نيز دو رود كوچك به نام هاي « سامان » و « ياتان » بهم پيوسته به نام رود مزلقان يا مردقان ( مزدقان ) وارد قره چاي شده پس اط گذشتن از دشت ساوه در محل پل دلاك به قمرود پيوسته و به « مسيله » و به كوير نمك مي ريزد ، طول اين رودخانه حدود 540 كيلومتر است . اين رودخانه بويژه شاخه هاي آن در سربند و كزاز و بخش چرّا بعلت موقعيت طبيعي ويژه ، مناظر بسيارزيبايي پديد آورده كه از جهت جاذبه هاي تور سيم و بهره برداري جهانگردي و ايرن گردي ، واجد اهميت خاص است ، تراكم اين مناظر دلنشين بويژه در منطقه سربند و كزاز كه سرچشمه ها و سرشاخه هاي متعدد رودخانه را در خود جاي داده بسيار جالب توجه است . اما اين مناظر بسيار زيبا بعلت آن كه در منطقه كوهستاني قرار گرفته و فاصله طولاني با مراكز شهرها دارند ، فاقد امكانات زير بنايي مناسب گردشگري و ايرانگردي هستند . با ايجاد تأسيسات اوليه گردشگري اين مناطق مي تواند از مركز مهم جذب و جلب گردشگر و ايرانگرد باشد و يا حداقل مي تواند مردم استان را بخود جلب كند .

ادامه ی قره چای از روی کلمات کاج و فرج آباد عبور کرده است . جاده ی در حال احداث قم- گرمسار در شمال غربی دریاچه قرار میگیرد .

آخر خط رودخانه ها

رودخانه ها سرانجام به درياها ، درياچه ها و باتلاقها و آب انباشتها ميريزند و حوضه  هاي آبريز را به وجود مي آورند مانند:

1. حوضه ی آبريز درياي مازندران از مرز تركيه تا شمال خراسان شمالي.
2. حوضه ی آبريز خليج فارس از جنوب استان سيستان و بلوچستان تا خوزستان.
3. حوضه ی آبريز درياچه اروميه دور تا دور درياچه.
4. حوضه ی آبريز مركزي شامل حوضه ی آبريز دشت لوت و حوضه ی آبريز دشت كوير و حوضه ی آبريز دریاچه ی نمك و حوضه ی بجستان و حوضه ی آبريز جازموريان و حوضه ی آبريز اصفهان و گاوخوني و حوضه ی آبریز اردستان و یزد و کرمان و حوضه ی نیریز (بختگان ) كه شهرستان آران و بيدگل در  حوضه ی آبريز دریاچه ی نمك قرار دارد.

دشتهاي آبرفتي واقع در حوضه ی آبريز دریاچه ی نمک از آبرفتهاي رودخانه هاي جاري شده از كوه هاي البرز و زاگرس و از ارتفاعات شهرهاي تهران - قم - همدان - قزوين - خوانسار - گلپايگان - گرمسار - كرج - ورامين - ساوه -زنجان و جنوب كاشان تشكيل شده است .

آبهایی که به سوی دریاچه ی نمک آران و بیدگل جاری میشوند :

1. قسمت اعظم آبهای استان تهران
2. تمامی آبهای استان مرکزی
3. آبهای ۴۲.۵٪ از مساحت استان همدان
4. آبهای ۳۳٪ از مساحت استان زنجان
5. آبهای ۱۴.۷٪ از مساحت استان اصفهان

شهرستان آران و بيدگل بخش وسيعي از دشت آبرفتي

شهرستان آران و بيدگل از توابع استان اصفهان با وسعت 6051 كيلومتر مريع،در شمالي‎ترين نقطه استان اصفهان واقع است كه حدود 90000جمعيت را در خود جاي داده است و در پنج كيلومتري شمال كاشان قرار دارد. ارتفاع متوسط شهرستان از سطح دريا 912 متر و در مختصات 51 درجه و 29 دقيقه طول جغرافيايي و 34 درجه و 14 دقيقه عرض جغرافيايي مي‎باشد.

شهرستان آران و بيدگل بخش وسيعي از دشت آبرفتي حوضه جنوبي درياچه نمك بوده و شيب آن از جنوب به شمال است. در قسمت‎هاي شرق و شمال آن، تپه‎ هاي ماسه ‎اي به صورت نوار از جنوب شرقي به شمال غرب كشيده شده كه طول آن در حدود 120 كيلومتر و عرض متوسط ان 25 كيلومتر و ارتفاع آن بين 800 تا 1000 متر است و در اصطلاح محلي به «بندريگ» شهرت دارد.

در نواحي جنوب و جنوب غربي اين شهرستان، دشت‎هاي كاشان و راوند واقع ‎اند و در ميان آنها خشك رودهايي به وجود آمده كه سيلابهاي پراكنده و آبهاي اضافي دامنه ‎هاي شمالي ارتفاعات جنوبي كاشان را به درياچه نمك منتقل مي‎كنند.

شهر آران و بيدگل با دارا بودن مرکزيت شهرستان به همين نام با مساحتي برابر 3/6051 کيلومتر مربع در شمال شرقي استان به نام دشت کاشان قرار گرفته که تا قبل از سال 1355 جز استان مرکزي بوده و پس از آن به استان اصفهان الحاق گرديده است.

فاصله اين شهر تا مرکز استان 210 کيلومتر و نزديکترين شهر به آن کاشان با کمتر از 6 کيلومتر مي باشد. شهرستان آران و بيدگل در 50 درجه و 15 دقيقه تا 52 و 29 دقيقه طول شرقي و 33 درجه و 30 دقيقه تا 34 درجه و 27 دقيقه عرضي شمالي قرار دارد. ارتفاع متوسط شهر از سطح دريا 912 متر مي باشد.

شهر آران و بيدگل در خط هم باران مابين 100 تا 150 ميلي متر در سال قرار گرفته و با ضريب خشکي 5/4 جز منطقه فراخشک محسوب مي گردد. با بررسي نقشه هم تبخير ، شهر آران و بيدگل در گراف 3200 ميليمتري قرار گرفته يعني پتانسيل تبخير منطقه حدود 2/3 متر در طول سال مي باشد. پس از جدا شدن بخش آران و بيدگل ‏‏، دهستان سفيد دشت به 9 آبادي و دهستان کويرات با 25 آبادي داراي سکنه از شهرستان کاشان ، شهرستان آران و بيدگل تشکيل يافته است.

اين شهرستان از شمال به درياچه نمك و استانهاي تهران ‏, سمنان و قم , از غرب به شرستان كاشان ، از جنوب به نطنز و از شرق به شهرستان اردستان محدود مي گردد.

تپه ماسه‌ای (تلماسه)

 

باد مانند آبهای جاری ، ولی به مقياس کوچکتر ، شکل سطح زمین را تغییر می‌دهد. این عمل ، به خصوص در مناطق خشک و صحرایی که تغییر سریع دمای هوا موجب تشکیل بادهای قوی و دایمی می‌شود ، شدت بیشتری دارد تغییر شکل سطح زمین بوسیله باد طی سه مرحله فرسایش ، حمل و رسوبگذاری انجام می‌شود.

فرسایش سطح زمین توسط باد

فرسایش بادی به دو صورت در "روبش باد درونی " و "سایش" است. در جاهایی از سطح زمین که پوشیده از ذرات ریز و ناپیوسته و عاری از رطوبت و پوشش گیاهی است، جریان هوا می‌تواند ذرات را با خود حمل کند. باد بردگی تا رسیدن به سطح ایستایی ادامه می‌یابد. در جاهایی که زمین از ذرات ریز (لای و ماسه) و درشت (شن و قلوه سنگ) درست شده است، باد بطور انتخابی ذرات ریز را حمل می‌کند و ذرات درشت به تدریج به صورت پوشش ممتدی در می‌آیند که اصطلاحا "سنگفرش بیابان" نامیده می‌شود.

این پوشش از فرسایش بیشتر سطح زمین توسط باد و جلوگیری می‌کند. ذراتی که بوسیله باد حمل می‌شوند پس از برخورد به موانعی که بر سر راه آنها قرار دارند، موجب سایش سطح آنها می‌شوند. قطعات و تکه سنگهای پراکنده ، بیرون زدگیها و حتی موانع مصنوعی از قبیل ساختمانها، دیوارها، تیرهای برق یا تلفن ممکن است در معرض سایش بادی قرار گیرند. سایش معمولا بر اث برخورد ذراتی که نزدیک سطح زمین حرکت می‌کنند، انجام می‌گیرد.

هر چه سرعت باد بیشتر باشد ذرات را به ارتفاع زیادتری بلند می‌کند، به فاصله دورتری می‌برد و بالاخره ذرات بزرگتری را حمل می‌کند ذرات حمل شده بوسیله باد ، مخصوصا بادهای قوی ، به دو بخش بار بستری و باد مطلق تقسیم می‌شوند. بار بستری شامل ذرات درشتی است که یا در سطح زمین می‌غلتند یا به فاصله کوتاهی پرتاب می‌شوند.

رسوبات بادی

با کم شدن باد ، ذرات برجای گذارده می‌شوند این رسوبات معمولا "جور شده" (یک اندازه) هستند. بطور کلی ذرات درشت تر و در حد ماسه معمولا به شکل تپه ماسه‌ای (تلماسه) و دانه‌های ریزتر به صورت افقی (لس) ته نشین می‌شوند. رسوبات بادی را "باد رفت" هم می‌گویند.

تلماسه

در هر منطقه که باد قوی دایمی یا موقتی و ماسه وجود داشته باشد، عموما تلماسه تشکیل می‌شود. تلماسه‌ها در صحراها ، سواحل دریاها و دریاچه‌ها و حتی کناره رودخانه‌ها تشکیل می‌شوند. به این ترتیب بار بستری باد موقتی با مانعی کوچک ، مثل یک بوته گیاه یا یک سنگ ، روبرو می‌شود از حرکت باز می‌ایستد. تلماسه‌ها پس از تشکیل در محل خود ثابت می‌افتند. این عمل ضمن جابجا نمودن تلماسه باعث می‌شود که سطح عقبی تلماسه همواره شیبی تندتر از سطح جلویی (رو به باد) داشته باشد.

این زاویه تند در "زاویه قرار" نام داشته و حدود 30 تا 35 درجه متغیر است. جابجایی تلماسه گاه به 10 تا 20 متر در سال می‌رسد. بخشهای مهمی از شهرها و روستاهای حاشیه کویرهای ایران در معرض هجوم و پیشروی تلماسه‌ها قرار دارند. تلماسه‌های نیم فعال در طول سواحل و در آب و هواهای مرطوب فراوان‌اند. در این نقاط گاه تلماسه بر اثر رشد گیاهان بطور طبیعی کاملا تثبیت شده‌اند.

شهرستان آران و بيدگل در حوضه ی آبريز مركزي قرار دارد.

حوضه ی آبريز: حوضه ی آبريز يا آبخيز – پهنه‌اي است كه تمام روان آب ناشي از بارش وارد بر روي آن را يك رودخانه، آبرو، درياچه يا يك آب انباشت دريافت مي‌نمايد.

شهرستان آران و بيدگل در حوضه ی دریاچه ی نمک درحوضه ی آبريز مركزي قرار دارد. 

حوضه ی دریاچه ی نمک:
بين ارتفاعات البرز مياني در شمال ،ارتفاعات خرقان در غرب ،ارتفاعات زاگرس و كركس در جنوب و دشت كوير يا كوير نمك در شرق منطقه بزرگ تقريبا مثلثي شكل وجود دارد كه در داخل آن چاله هاي گودي ،آبهاي اطراف را به خود جلب مي كند .

در  حوضه ی دریاچه ی نمک چاله هاي متعددي وجود دارند از جمله : درياچه نمك، درياچه حوض سلطان ، كوير ميغان از مهمترين آنها هستند .قسمت عمده اين حوضهبه علت داشتن موقعيت خاص جغرافيائي داراي آب و هوا وشرايط اقليمي خاصي است و بارندگي در اين منطقه كم بوده و از نظر آب مورد نياز كشاورزي دچار محدوديت زيادي مي باشد. ميزان بارندگي در اين حوزه در حدود 130 ميليمتر در سال است .
حوضه ی دریاچه ی نمک را مي توان به زير حوزه هاي كوچكتر به شرح زير تقسيم بندي كرد:
حوضه یآبريز رودخانه قره چاي (قمرود و قره چاي )
حوضه یآبريز رودخانه هاي گلپايگان وخوانسار .
حوضه یآبريز رودخانه هاي شور، كرج وجاجرود .

بايد اضافه نمود كه آبهاي سطحي استانهاي زير وارد اين حوضه مي شوند كه عبارتند از :
استان تهران :  قسمت اعظم آبهاي جاري اين استان بجز قسمت كوچكي كه به حوضه آبريز درياي خزر مي ريزد به اين حوضه وارد مي شود و رودخانه هاي مهمي چون دماوند،جاجرود، كرج و … به اين حوضه مي ريزند.
استان مركزي : مساحت اين استان 29152 كيلومترمربع بوده و تمامي آب اين استان پس از منشا گرفتن از سرچشمه هاي مختلف در نهايت وارد اين حوضه مي شوند و رودخانه هاي مهمي چون قره چاي و قمرود در اين استان جريان دارند.
استان همدان :5/42درصد از مساحت کل استان  توسط رودخانه قره چاي زهكشي شده و به درياچه نمك مي ريزد و رودخانه هاي مهمي چون آبشينه ،قوري چاي ،خاكو ، مرادبيك ،عباس آبادو … وارد اين حوضه مي شوند .

استان زنجان :  مساحت منطقه اي كه آبهاي آن به اين حوضه مي ريزند در حدود 12000 كيلومترمربع (33 درصد از مساحت کل استان) مي باشد و از مهمترين رودخانه هاي اين استان كه به اين حوضه مي ريزند ابهررود ،خررود و … را ميتوان نام برد.
استان اصفهان : قسمت اعظم آبهاي اين استان به حوضه یآبريز گاوخوني و كوير نمك مي ريزد ومساحتي در حدود15500 كيلومترمربع (7/14 درصد از مساحت كل استان ) وارد اين حوضه مي شود و در اين قسمت از استان مزبور رودخانه مهم وقابل توجهي جريان ندارد. 

لارم به ذكر است كه رودخانه هاي مهمي چون :كرج ، قره چاي، آب جهق، آشتيان ، شورچه ، شور ، آب شاه (قهرود) و … به اين حوضه وارد مي شوند.

با استفاده از :

http://hydnotebooks.blogspot.com/2003_02_01_hydnotebooks_archive.html

ابوزيد آباد

 

ابوزيد آباد در 33 كيلومتري جنوب خاوري کاشان با 330 و '54 و عرض شمالي و 510 و '45 طول شرقي و 941 متر ارتفاع از سطح دريا واقع است.
ابوزيد آباد را كه نورآباد نيز ناميده شده است  به اختصار بوزآباد مي نامند، ولي در اصطلاح محلي بيشتر به بيزوه معروف است (ايرانيكا).
ابوزيد آباد مركز منظومه اي است مركب از 11 روستاي مسكوني به نامهاي ابوزيد آباد، حسين آباد، شهرياري،‌ فخره، قاسم آباد، كاغذي، محمدآباد، امين آباد، يَزدلان، ريجَن و علي آباد و نيز دو روستاي متروك يعني گز و محمد آباد بالا .

منطقة ابوزيدآباد بخشي از اراضي بياباني و كم عارضه و ماسه اي منطقه  است و ناهمواري عمدة آن تپه هاي ماسه اي است كه بيشتر در خاور ابوزيدآباد ديده مي شود . ابوزيد كه ناحيه اي كويري، شوره زار، باتلاقي و ريگستاني توصيف شده، در گذشته منتهي اليه و سرحد شرقي منطقة كاشان و جزء نواحي گرمسيري و قشلاقي آن شهرستان و در واقع آخرين آبادي معتبر در حاشية كوير بوده است . ابوزيد آباد داراي اقليمي بياباني با تابستانهاي بسيار گرم و خشك و زمستانهاي معتدل است. متوسط دماي سالانة آن حدود 20 سانتي گراد است ولي در تابستان گاه دماي هوا از 40 سانتي گراد فراتر مي رود. اختلاف متوسط دماي آن در زمستان و تابستان قابل توجه و تا 28 سانتي گراد است. ميزان باران سالانة آن بين 10 تا 14 سانتي متر است كه تماماً در نيمة سرد سال مي بارد (70% در سه ماه زمستان). هواي آن در تابستان كاملاً خشك است . در نيمة سرد سال غالب بادهاي آن شمالي و شمال غربي است و اغلب خنك و باران زاست، در حالي كه بادهاي تابستاني كه بيشتر از مشرق و جنوب شرقي مي وزد، گرم و سوزان و همراه با ماسه و گرد و خاك فراوان است. اين بادها در معيشت كشاورزي ابوزيد آباد آثار منفي و خسارت باري به جا مي گذرد .

در متون جغرافيايي كهن. از ابوزيد آباد ياد نشده است، ولي اهالي محل بنياد آن را به 900 سال قبل نسبت مي دهند. وجود قلعه ها مؤيد قدمت اين روستاست. ساكنان اين روستا شيعة دوازده اماميند، ولي در گذشته زردشتيان هم در آنجا سكني داشته اند . اعتقادات مذهبي در ميان مردم روستا نيرومند است .

در 1310ش، جمعيت آن 2000 تن اعلام شده  ولي در اولين سرشماري رسمي سال 1335ش، 1543 تن در آن ساكن بوده اند. اين جمعيت ظرف 20 سال در حدود سه برابر افزايش يافته و در 1355 ش به 4550 تن در 650 خانوار رسيده است .

 مردم ابوزيد آباد در پناه محيط نامساعد و بياباني خود قرنها به انزوا زيسته و با اقوام مهاجم ترك و نازي كمتر اختلاط داشته اند. نتيجة اين انزوا، باقي ماندن گويش فارسي قديم آنهاست كه به رايجي يا راجي و راژي معروف شده و خود اهالي آن را بوزدآبادي يا بيزوويه مي نامند .

ابوزيد آباد نمونة كاملي از يك آبادي بياباني است كه سيماي ظاهري آن در طول قرنها تحت تأثير مقتضيات خاص محيط جغرافيايي آن تحول پيدا كرده و امروزه هم تا حدي دست نخورده مانده است. و احدهاي مسكوني آن از محوطه هايي تشكيل شده كه گرداگرد آن را تاقهايي براي مقاصد مختلف اشغال كرده است. ديوارهاي خشت و گلي ضخيم و پشت بامهاي گنبدي از خصوصيات خانه هاي ابوزيد آباد است. از ديگر مشخصات واحدهاي مسكوني آن وجود هشتي و دالان و بادگير در خانه هاست. در 1356ش، 90% خانه ها داراي گنبد، 80% داراي ايوان،‌73% داراي هشتي و ايوان و 47% داراي بادگير بوده اند . از ويژگيهاي مساكن بياباني ايران، زيرزمين است كه در ابوزيد آباد به علت سست بودن خاك و بالا بودن سفره آب زيرزميني چندان رواج پيدا نكرده و در سال مذكور تنها 27% خانه ها داراي زيرزمين بوده اند . در 1356ش؛ 75% واحدهاي مسكوني داراي آغل بوده اند كه خود از اهميت دامداري در آنجا حكايت مي كند. در بيشتر خانه هاي ابوزيد آباد چاههايي كم عمق براي تهية آب آشاميدني و رفع نيازهاي خانگي حفر مي كنند. در همان سال 53% از منازل داراي چاههايي به عمق 8 تا 12 متر بوده اند .

در ابوزيد آباد چند انبار عمومي نيز وجود دارد. قلعة بزرگ ابوزيدآباد به وسعت 5000 ـ 2 در زمان حكومت نايب حسين كاشي در 1327ق/ 1909م ساخته شده و به نام پسر او به قلعة سردار معروف شده است. در آن زمان هر خانوادة ابوزيد آبادي در قلعه، محلي مخصوص به خود داشته كه در مواقع لازم از آن استفاده مي كرده است، ولي امروزه از اين قلعه به عنوان انبار علوفه و كاه استفاده مي شود. قلعه ها هستة مركزي آبادي ابوزيدآباد را به خود آورده و تمام خانه ها و مساكن دورادور قلعه ها ساخته شده اند .

ابوزيد آباد داراي سه ميدان است به نام ميدان قندي، ميدان اللهيار و ميدان جلوخان. اين آبادي هفت مسجد دارد. مهم ترين آنها مسجد جمعه است كه بيش از 200 سال پيش بنا شده است. ساير مساجد عبارتند از سحرگاه، رئيس، عبدالرحمن، صاحب الزمان، درب زيارت و محله. ابوزيد آباد داراي يك زيارتگاه است كه ظاهراً مرقد عبدالله ابن علي بن ابراهيم بن عبدالله بن اميرالمؤمنين علي (ع) است كه گنبد بقعة آن در 1263ق/ 1847م به وسيلة حاجي حسين نام ابوزيد آبادي از كاشي پوشيده شده است.

 در 1356ش آبادي ابوزيد آباد داراي 630 واحد مسكوني با وسعت كلي برابر با 180 هكتار بوده است .

اهالي ابوزيد آباد كه در گذشته با زراعت و هيزم كشي زندگي را مي گذراندند ، امروزه مانند ساكنان ساير دهات اين منظومه از راه زراعت، باغداري، دامداري و قالي بافي امرار معاش مي كنند.
زراعت در ابوزيد آباد به صورت سنتي انجام مي گيرد. كمي منابع آب و شور بودن خاك مانع از تحول بزرگي در امر زراعت است. ابوزيد آباد علاوه بر زمينهايي كه به وسيلة قنات اصلي روستا آبياري مي شود، داراي چهار مزرعه است: مزرعة زهرائيه در گوشة شرقي روستا؛ مزرعة همت آباد در مغرب؛ مزرعة سرافرازي در جنوب؛ مزرعة حاجي آباد در جنوب غربي .

منبع آبياري ابوزيد آباد يك رشته قنات است كه 9 كمـ طول و 225 حلقه چاه دارد. اين قنات در سال به طور متوسط در حدود نيم ميليون مـ 3 آبدهي دارد،‌ ولي با وجود لاي روبيهاي سالانه ميزان آبدهي آن همواره كاهش يافته است. در مزرعه هاي وابسته، در سالهاي اخير چاههاي عميق و نيمه عميق چندي حفر كرده اند  كه بعضي بدون مطالعه كافي با هزينه هاي هنگفت حفر شده و جنانكه بايد بازده اقتصادي ندارد  علاوه بر اينها در مزرعة سرافرازي يك رشته قنات وجود دارد كه در سالهاي اخير به علت كاهش آب و پايين افتادن سطح آن در مظهر قنات با تلمبه از آن استفاده مي شود. در ابوزيد آباد روي هم رفته در سال در حدود 3 ميليون مـ 3 آب از طريق چاهها و قناتها و غيره به دست مي آيد . اراضي قناتي روستا كه در گذشته تيول محمد تقي ميرزا بوده  به 1465 سهم تقسيم شده است. كوچك ترين واحد در نسق آبياري ابوزيد آباد مسرجه است كه برابر با حدود 10 دقيقه جريان آب قنات است و بزرگ ترين آن طاق است كه معادل 75 مسرجه يا حدود 12 ساعت جريان آب قنات است. گردش آب بر اساس قرعه كشي معروف به سپاه بشك است كه در گذشته نظارت آن بر عهدة ميراب بود و امروزه زير نظر رئيس انجمن ده اداره مي شود .

در سالهاي دهة پنجاه تلاشهاي مؤثري در زمينة تثبيت شنهاي روان در اطراف روستا به عمل آمده و مقادیري جنگل مصنوعي ايجاد گرديده كه مقداري از زمينهاي زراعتي را از ميان برده و در نتيجه آب چاهها به علت كمبود زمين بلااستفاده مانده است .

ابوزيد آباد و مزارع وابسته بدان جمعاً 259 هكتار زمين قابل بهره برداري دارد كه تماماً زير كشت مي رود . محصولات عمدة زراعي آن در سال 1356ش، براساس سطح كشت عبارت بوده اند از گندم، جو، پياز، پنبه، چغندر، تنباكو، يونجه و ذرت كه تمام در معرض آفات حيواني مخصوصاً موش و خرگوش قرار داشته اند . كشاورزي مكانيزه به تدريج در ابوزيد آباد متداول مي شود و در 1360 ش جمعاً 7 تراكتور در آنجا به كار مشغول بوده است .

 ابوزيد آباد از مراكز معتبر دامداري منطقه است كه با وجود تقليل تدريجي تعداد دام، باز هم از اهميتي ويژه برخوردار است. در 1360 ش بنابر آمارگيري جهادسازندگي، در اين روستا 9000 بز و بزغاله و 5000 گوسفند و بره و 300 گاو و گوساله وجود داشته است .
باغداري در ابوزيد آباد در دهه هاي اخير گسترش يافته است، تا آنجا كه با وجود 38/8% كاهش در سطح زير كشت بين سالهاي 1348 ـ 1354 ش سطح تاكستانها تا بيش از 5/35% افزايش يافته است. در 1354 ش در ابوزيد آباد جمعاً 15/13 هكتار باغ با درختهاي انار، سيب، آلوچه، انجير و مخصوصاً انگور وجود داشته است. در همان سال درآمد خالص اهالي از محل فروش انواع محصول باغي بالغ بر 11487237 ريال بوده است .

قالي بافي سنتي در ابوزيد اباد سابقة نسبتاً طولاني دارد و كمتر خانه اي مي توان در آنجا يافت كه در آن محلي به قالي بافي تخصیص نيافته باشد. در 1355 ش در اين روستا 724 دار قالي وجود داشته است كه 916 نفر از ساكنان در آنها به كار مشغول بوده اند . در ابوزيد آباد بيشتر قاليچه و پشتي بافته مي شود و مواد اوليه و طرحهاي آن از كاشان فراهم مي گردد .

 اين روستا، به علت درآمد نسبتاً زيادي كه از طريق باغداري و قالي بافي عايد ساكنان آن مي شود، از روستاهايي است كه به سرعت رو به توسعه مي رود. در 1360 ش داراي 4 دبستان و يك مدرسة راهنمايي و يك دبيرستان بوده است. علاوه بر اين دفتر پست، آب، برق، مركز توزيع نفت، درمانگاه و شركت تعاوني روستايي داشته است .

در نيمة دوم سال 1354 ش مركز تحقيقات مناطق كويري و بياباني ايران وابسته به دانشگاه تهران اولين ايستگاه پژوهشي صحرايي خود را در كاشان افتتاح كرده و از آن پس 8 گروه تحقيقاتي به مطالعه در امور مختلف جغرافيايي و اجتماعي منظومة ابوزيد آباد پرداختند و گزارشهاي پرارزشي فراهم ساختند.

مآخذ: اصفهاني، محمد مهدي بن محمد رضا، نصف جهان في تعريف اصفهان، به كوشش منوچهر ستوده، تهران، 1340ش؛ بهفروز، فاطمه، «پژوهشي در ساكن روستايي منطقة بياباني شرق كاشان» بيابان تهران،‌ 1356ش، شمـ2؛ رشيديان، خليل، «پژوهشي دربارة قالي بافي و مسائل آن در روستاهاي منطقة بياباني شرق كاشان» بيابان، تهران، 1357ش، شمـ8؛ سايكس، پرسي، سفرنامه (ده هزار ميل در ايران)، ترجمة حسين سعادت، تهران، 1363ش؛ ضرايي، عبدالرحيم، (سهيل كاشاني)، تاريخ كاشان، به كوشش ايرج افشار، تهران، 1356ش؛ فرهنگ اجتماعي دهات و مزارع، استان اصفهان (1)، جهاد سازندگي، تهران، 1363ش؛ فرهنگ اقتصادي دهات و مزارع، استان اصفهان، جهاد سازندگي، تهران. 1363ش؛ فرهنگ جغرافيايي ايران، تهران، 1355ش؛ كرمي خواجه، ذبيح الله و پرويز كردواني، «بررسي مسائل اقتصاد روستايي منطقة بياباني شرق كاشان»، بيابان، تهران، 1356ش، شمـ 7؛ كيهان، مسعود، جغرافياي مفصل ايران، تهران، 1310ش؛ مدرسي طباطبائي، حسين، قم نامه، قم، 1364ش؛ مهدوي، مسعود «پژوهشي دربارة آب و آبياري در روستاهاي منطقة بياباني شرق كاشان» بيابان، تهران، 1356ش، شمـ 5؛ نائيني، ميرزا علي خان، سفرنامة صفاء السلطنة نائيني، تهران 1366ش؛ نراقي، حسن، تاريخ اجتماعي كاشان، تهران، 1345 ش؛ نيز:
Iranica; Lecoq, ”Le dialecte d‘Abu Zeyd Abad“, Acta Iranica, Leiden, 1675, vol.V.
محمد حسن گنجي

از سايت مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی با اندکی ويرايش و تصحيح-ستاری

كاشان- خبرنگار كيهان: شهر ابوزيدآباد در 25 كيلومتري كاشان با 6 هزار نفر جمعيت از مشكل آب به شدت رنج مي برند. مردم ابوزيدآباد همگي بر اين عقيده هستند كه هيچ تلاشي در جهت مرمت و بازسازي تنها منبع آب شهر انجام نگرفته است، مسئولان شركت آب و فاضلاب هميشه آهنگ صرفه جويي كردن دارند اما دريغ از اينكه آب اين منبع شبانه روز به هدر مي رود و هيچ مسئولي پاسخگو نيست.
رئيس شوراي اسلامي شهر ابوزيدآباد، گفت: متأسفانه بيش از 40 درصد از آب منبع شهر ابوزيدآباد به دليل قديمي بودن هدر مي رود.
وي فرسوده بودن سيستم هاي آبرساني اين شهر را يادآور شد و تأكيد كرد كه به دليل زنگ زدگي، بيش از اين نمي توان آن را بازسازي كرد.
حبيب الله خوباني، افزود: بيش از يك ميليارد و 500 هزار ريال اعتبار براي ساخت منبع جديد نياز است و ضروري است اين مشكل هرچه سريعتر به دست مسئولان ذي ربط حل شود.
اين در حالي است كه بيش از 5 روستاي مجاور نيز با بيش از 15 هزار نفر از آب اين منبع استفاده مي كنند.
شايان ذكر است، ابوزيدآباد شهري آرميده در دل كوير با گرماي 44 درجه سانتيگراد به دور از امكانات شهري با 6 هزار نفر جمعيت در شرق شهرستان آران و بيدگل واقع شده است و مردم اين شهر كويري با مشكلات و معضلات روزمره زندگي مي كنند و در طول شبانه روز دو يا سه ساعت بيشتر آب ندارند.

كاشان- خبرنگار كيهان: سيدحسين سيدين شهردار ابوزيدآباد گفت: جهت ساخت و عمليات اجرايي ميدان ورودي ابوزيدآباد با وسعت 12 هزار مترمربع يك ميليارد و 500 ميليون ريال هزينه شده است.