بیدارشهر

 شادروان ماشاالله نیک روش معروف به ماشاالله چاروادار  

 بدون شک تصویری که آن مرحوم در دوران حیات خویش ،در ذهن دوست به جا گذاشته است،تصویر با حُرمتی است و مُنبعث از  مکانیزم (داد و ستد معیشتی ) است .

عمو ماشالله خدا بیامرز بچّه ی محلّه ی فخارخانه است با یک فاصله ی سنّی تقریبا پنجاه ساله از من و دوست.

ماشالله چاروادار سه چهار تا قاطر و الاغ داشت که با آنها کرایه کشی می کرد.

  ماشالله چاروادار که البته نام خانوادگی اش «نیک روش» بود،از  راه حمل بار با قاطر و الاغ نان در می آورد و خرج زن وبچّه اش می کرد.

پس زمینه ای که امثال من از او در خاطره داریم،پس زمینه ی بسیار مومنانه ای است.البته نه اینکه شب و روز جاده ی مسجد دستش باشد.کاسب بود و نسبت به  کارش و رابطه اش با مردم،متعّهد بود.

عمو ماشالله نسبت به فرهنگ بی در و پیکری که در آن روزها بر تعاملات اجتماعی حاکم بود،آدم جمع و جوری به حساب می آمد.نگاهش به اطراف و حرف زدنش با این وآن توسّط خودش مهار می شد.(وعجب سرمایه ی بزرگی است این قدرت مهار از درون.)

چپق کشیدنش در کنار ایوان در غروب روز های تابستان،زمانی که از شهر بر می گشت و پای سماور ذغالی و چای دم کرده ی خاله صُنعت (همسرش) - آله - می انداخت و خستگی در می کرد،همان لذّتی را برای او داشت که سرودن «گلستانه» توسّط سهراب سپهری.

 آمّا آن روزها کوچه پس کوچه های بیدگل پُر بود از قمارباز و کفتربازو بچّه باز.در این میان وجود آدمهایی از نوع ماشالله چاروادار، وجود وثوق و مطمئنّی به شمار می آمدند.او حتّی خنده و حرف زدنش  حساب و کتاب داشت.

 عمو ماشالله حریم داشت. و سرش توی کار و کاسبی اش بود.تابستان و زمستان یک قبای کرباس تنش بود و چون شکم برآمده نداشت،درراه رفتن قبراق بود.دو چیز این دنیا را خیلی دوست داشت:چای وتوتون.و هردورا از نوع مرغوب می خرید.صبح خیلی زود ،قالی و بار وبنه ای را که قرار بود تجّار به شهر(کاشان) بفرستند،بر پشت مال هایش سوار می کرد.با طناب می بست و هی میزد و عصرگاه با بار و بنه ی دیگری از جنس دیگربه خانه ی آنها بر می گشت.

فرهنگ دهخدا : چاروادار. [ چارْ ] (نف مرکب ) مکاری . مکری . آنکه خر و استر و یابو کرایه دهد بار و مسافر را و خود نیز همراه ستور خود باشد. کسی که اسب والاغ و قاطر برای بردن بار و مسافر کرایه دهد. خرکچی . قاطرچی . ستوربان . شخصی که چند الاغ یا اسب و قاطر دارد که بوسیله ٔ آن ها مسافران را از محلی بمحلی میبرد یا بار و مال التجاره حمل میکندو از این بابت وجهی میگیرد و امرار معاش مینماید.