بیدار شهر : متاسفانه این بازی فراموش شده است.ما با اسامی و کلمات دیگری شبیه آنچه در زیر میخوانید بازی میکردیم.
اهداف بازي : سرگرمي ، بالابردن دقت و تمركز
سن بازيكنان : محدوديت سني ندارد
ابزار بازي : سنگ هاي كوچك تيله اي شكل
محوطه بازي : محل نشستن افراد، اتاق
تعداد بازيكنان : اگر تعداد سنگ ها 5 عدد انتخاب شود ( پنج تا اي يو) فقط 2 نفر مي بايد شركت كنند .در صورتي كه تعداد سنگ ها 8 ، 10 ، 12 و...انتخاب شود ، هر تعداد مي توانند در بازي شركت كنند.
واژه ها : ي وردار ( يك بردار) ، دو وردار (دو بر دار)، سه وردار ( سه بر دار)، چار وردار ( چهار بر دار)، كُپ ،سِرش ، بُنش ، غنچ
نحوه بازي :
شروع بازي : در بازي سنگ شيشو ( پنج تا اي يو ) كه دو نفر شركت كننده دارد ، شروع كننده بازي به اين نحو انتخاب مي شود :
بازيكن 5 سنگ را در كف دست گرفته و با ارتفاع كمي آنها را به هوا پرت مي كند و دستش را مي چرخاند و سنگ هاي پرت شده را در پشت دست نگه مي دارد، هر تعداد سنگ را كه بيشتر پشت دستش نگه دارد ، شانسش براي شروع بازي بيشتر است.
نفر دوم هم همين عمل را انجام مي دهد و هر كدام كه تعداد بيشتري سنگ را پشت دستش نگه داشته است ، بازي را شروع مي كند.
بازيكن 5 سنگ را روي زمين مي ريزد ، در ريختن سنگ ها روي زمين بايد دقت شود كه سنگ ها بافاصله از هم روي زمين پهن شوند ، چون موقعي كه مي خواهد سنگي را بردارد ، اگر دستش به سنگ ديگر خورد و باعث لرزش و تكان خوردن سنگ ديگر شد ، به اصطلاح مي سوزد (مي بازد).
ي ور دار ( يك بر دار) : در اين مرحله كه سنگ ها روي زمين ريخته شد ، بازيكن بايد سنگ ها را يكي يكي با پرتاب يك سنگ به هوا از روي زمين بردارد، بازيكن يك سنگ از 5 سنگ را بر مي دارد و آن را به هوا پرت مي كند و هم زمان يك سنگ را از روي زمين بر مي دارد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد ( مي گيرد) ، بايد بازيكن دقت كند در اين حالت كه سنگ را از روي زمين بر مي دارد ، دستش به سنگ هاي ديگر نخورد و آنها را نلرزاند ، اگر باعث لرزش سنگ هاي ديگر شد ، مي سوزد ( مي بازد) و نوبت به بازيكن ديگر مي رسد.
دو ور دار : در اين مرحله با پرتاب سنگ به هوا بازيكن بايد هر دفعه 2 سنگ را از روي زمين بر دارد و سنگ پرت شده در هوا را بچاقد.
سه ور دار : در اين مرحله بازيكن با پرتاب سنگ به هوا ، بايد يك دفعه 3 سنگ را و دفعه ديگر آن يك سنگ را بر دارد.
چار ور دار : در اين مرحله بازيكن با پرتاب سنگ به هوا بايد هر 4 سنگ را با هم از زمين جمع كند و سنگ پرت شده در هوا را بچاقد
كُپ : بعد از چهار بر دار،مرحله كُپ مي باشد كه بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يك سنگ را به هوا پرت مي كند و 4 سنگ ديگر را روي زمين مي گذارد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد( مي گيرد) و سپس دوباره سنگ را به هوا پرت مي كند و 4 سنگ را از روي زمين جمع مي كند.
سِرش : بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يكي را به هوا پرت مي كند و با نوك انگشت سبابه خطي روي زمين و محل بازي مي كشد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد.
بُنش : بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يكي را به هوا پرت مي كند و در حالي كه سنگ پرت شده در هوا مي باشد، با مشت به زمين مي كوبد و سنگ پرت شده را مي چاقد.
غنچ : بازيكن هر 5 سنگ را در كف دست مي گيرد و با ارتفاع كم به هوا پرت مي كند و سنگ هاي پرت شده را پشت دستش نگه مي دارد.
در مرحله غنچ بازيكن بايد نهايت دقت و تمركز را داشته باشد ، زيرا تعداد سنگ هايي كه پشت دستش نگه مي دارد ، امتياز او محسوب مي شود.
پس از مرحله غنچ و مشخص شدن امتياز بازيكن ، نوبت به ديگر بازيكن مي رسد كه تمام اين مراحل را بازي مي كند و در مرحله غنچ تعداد سنگ هايش را مي شمرد و هر كس در مرحله غنچ تعداد امتيازش بيشتر بود ، برنده بازي مي باشد.
برنده بازي ، حكم شاه و امركننده را دارد و هر دستوري را كه داد، بازنده بايد اجرا كند .معمولآ برنده حكم هاي خنده داري رابراي اجرا به بازيكن بازنده مي دهد.
لازم به توضيح است : در هر مرحله اي كه بازيكن دستش به سنگي بخورد و سنگ بلرزد ( بازيكن مي سوزد) و نوبت به ديگر بازيكن مي رسد ، يا اگر بازيكن سنگ پرت شده در هوا را در هر مرحله نتواند بچاقد ( بگيرد) باز مي سوزد و نوبت به ديگر بازيكن مي رسد.
بازي براي نفر سوخته شده در مرحله بعد از همان مرحله اي كه سوخته است ، شروع مي شود.
" سنگ شيشو چند نفره "
در اين بازي محدوديتي براي تعداد بازيكنان نيست و هر تعداد مي توانند در بازي شركت كنند.
به عنوان مثال : اگر 4 نفر مي خواهند در بازي شركت كنند ، با توافق يكديگر تعداد سنگ ها را مشخص مي كنند ( 8 ، 10 ، 12و...) اگر تعداد سنگ ها را 8 انتخاب كنند هر بازيكن بايد براي خودش 8 سنگ داشته باشد ( در مجموع 32 سنگ )
شروع بازي مانند قبل مي باشد و هر بازيكن 8 سنگش را به هوا پرت مي كند و پشت دستش نگه مي دارد و كسي كه بيشترين سنگ را پشت دستش نگه داشته است ، شروع كننده بازي مي باشد.
شروع كننده بازي 32 سنگ را روي زمين مي ريزد و يك سنگ را بر مي دارد و با پرتاب آن به هوا ، بطور دلخواه هر تعداد سنگ را از روي زمين برمي دارد و سنگ پرت شده را مي چاقد، بايد دقت كند كه دستش به ديگر سنگ ها نخورد و آنها را نلرزاند ، چون مي سوزد ( مي بازد).
پازيكن تا زماني كه نسوخته است مي تواند به بازي ادامه دهد و سنگ هاي جمع شده كه امتيازش محسوب مي شود را بشمارد .
پس از شمارش امتياز ، نوبت به ديگر بازيكنان مي رسد و آنان به همين روش بازي را ادامه مي دهند و در نهايت پس از شمارش امتيازها ، هر كس كه بيشترين امتياز را داشته باشد ، نفر برنده و هر كس كمترين امتياز را داشته باشد ، نفر بازنده محسوب مي شود.
نفر برنده با همفكري ديگر بازيكنان براي تنبيه نفر بازنده ؛ دستوري را صادر مي كند و بازنده بايد اجرا كند، مثلآ دستور مي دهد كه بازنده به تمام بازيكنان كول بدهد يا كفش انان را واكس بزند و ....
از دوستان عزيزي كه همكاري كردند و توضیحاتی درباره این بازی دادند (آقاي علي شيباني ) تشكر مي كنم ، بخصوص از همسرم خانم بهادري كه حوصله بخرج داد و با نهايت دقت و مرحله به مرحله سنگ شيشو را برايم بازي كرد و توضيح داد ، صميمانه سپاسگزارم.
همشهری ! باور کن بازی شیرین و دلچسبی است .بلند شو.۵ سنگ تیله شکل از حیاط منزل جمع کن و با فرزند یا همسرت بازی را شروع و تمرین کن .نگذار از یادمان برود .این بازی هم بخشی از خاطره ها .ُ فرهنگ ُ آداب و رسوم جذاب ما بافتی ها بودکه باید حفظ شود.
با تشکر از جناب آقای حميد هرندي
http://bafteman.blogfa.com/post-184.aspx
